Eş Genel Başkanımız Tülay Hatimoğulları ve beraberindeki heyetimiz, “Ekmek Barış ve Adalet İçin Bütçe” kampanyamız kapsamında bugün Mardin’in Kızıltepe ilçesindeydi. Heyetimiz, öncelikle Özgürlük Meydanı’nda kurulan halk kürsüsüne katılarak halkın taleplerini dinledi. Ardından üretici ve tarım işçilerinin zamlara karşı traktörlerle gerçekleştirdikleri eyleme katıldı. Burada konuşan Hatimoğulları, şunları söyledi:
Bıçak kemiği deldi geçti şu an ilikte
Bugün Mardin Kızıltepe’den Ankara’ya hükümete seslenmek üzere geldik. Çiftçi kan ağlıyor, işçi kan ağlıyor, emekçi, üretici kan ağlıyor. Biraz önce Kızıltepe Kent Meydanı’nda değerli üreticilerle, çiftçilerle, köylülerle, esnafla, emeklilerle bir aradaydık. Gerçekten bir dokun bin ah işit. Bıçak kemiği deldi geçti. Eskiden bu sorunları anlatmak için derdik ki bıçak kemikte. Vallahi kemiği de deldi geçti, şu an bıçak ilikte. Artık yeter diyor çiftçiler, işçiler, emekçiler, yoksullar. Yeter bu kadar hayat pahalılığı. Mardin Kızıltepe ovası kırmızı mercimekte Türkiye’nin en bereketli üretim merkezi. Ama bugün kiminle görüştüysek hep şunu söylediler. "Mardin’de biz üretim yapamıyoruz". Niye biliyor musunuz? Çünkü maliyetler ateş pahası. Türkiye Ziraat Odalar Birliği, birçok konuda rakamla açıklamalar yaptı. Çiftçinin dediğini aynı şekilde o da söylüyor. Mazot pahalı diyor çiftçi ve üreticiler. Mazot maliyetini karşılayamıyoruz diyorlar.
Mazota gelen zamların haddi hesabı yok, hükümet çiftçilerin isyanını duymalı artık
Biraz önce traktörlü bir konvoyla üretici protestosunu Ankara’ya duyurdu. Mazot fiyatlarına gelen zamların haddi hesabı yok. Ziraat Odası Birliği diyor ki, Ekim ayında litre fiyatı 6.46 idi, şimdi 97.90. Yani yüzde 73.4 artmış. Peki üreticinin ürettiği ürünler yüzde 70 artıyor mu? Mesela siz tütün üretiyorsunuz. Size karı artıyor mu? Artmıyor. Maliyetini bile çıkaramıyorsunuz. Ve burada Kızıltepeli çiftçiler, Mazıdağı’ndaki mısır üreticileri isyanda. Hükümet bunları duymalı artık. Bu iktidar bunları duymalı. Çözüm üretmeli. Az önce konuşan tütün emekçisi Kızıltepeli bir kadın şunları söyledi. "Bizim temel geçim kaynağımız tütün. Ama tütünün maliyetini şimdi biz çıkaramıyoruz". Ayrıca bütün tütün üreticilerinin en çok şikayet ettiği şey ne? Tütüne kota getirdiler. Bir de tütünün satışına çeşitli kurallar getirerek üreticiyi zor ve mağdur durumda bıraktılar. Maliyetler cabası.
Çiftçilerin üzerindeki bütün vergi yükü kaldırılmalı
Yine aynı şekilde çiftçimiz, üreticimiz özellikle Mardin ve Diyarbakır havzasında buradaki Mezopotamya'nın bu bereketli topraklarında üretim yapmaya çalışan işçilerimizin en muzdarip olduğu diğer konu ne biliyor musunuz? DEDAŞ zulmü. DEDAŞ zulmünü biz defalarca Meclis’e taşıdık. Soru önergeleri verdik. İlgili bakanlıkla görüştük ama çözmüyorlar. 1950 model trafolar artan nüfusa yetmiyor. Geçen sene çıkan yangınları hatırlayacaksınız. O yangınların çıkmasının sebebi neydi? Elektrik direkleri eski model yenilenmemiş dayanıklı değil, kablolara tadilat yapılmıyor. Daha da beteri, özellikle Mardin'in sıcağında bazen günde 8-10 saat elektrik kesintisi oluyor. Peki o çiftçi nasıl sulamasını yapsın? Peki o yurttaş nasıl evinde kesik elektrikle yaşayabilsin? Özellikle bu bölgedeki çiftçinin muzdarip olduğu konulardan biri bu. Hem Kızıltepeli, Mardinli, Diyarbakırlı, Çukurovalı, Egeli, Manisalı, İzmirli çiftçiler, "elektrik pahalı, biz maliyetini bile çıkaramıyoruz" diyorlar. Kesinlikle en temel talep, mazotun üzerindeki bu fiyat artışları. Çiftçiler için yani şu arkamızda duran bu traktörler için, üretim için maliyeti mümkün mertebe aşağı çekilmeli. ÖTV'leri, KDV'leri kaldırılmalı. Üzerindeki bütün vergi yükü kaldırılmalı.
Türkiye'nin dört bir yanına yetecek elektrik üretimi var ama elektrik pahalı
Zaten gündelik hayatta hane elektriği bile o kadar pahalı ki. Bir de üstüne üretimde kullanılan elektriğin faturasını düşünün. Ve diyor ki çiftçi, özellikle çiftçilikte, tarım üretiminde kullanılacak elektriğin faturaları aşağı çekilmeli. Elektrik daha ucuza verilmeli. Minimal düzeye çekilmeli. Türkiye'nin elektriği bu kadar pahalı satmasını gerektiren hiçbir şey yok. Türkiye'nin dört bir yanına yetecek elektrik üretimi var ama elektrik pahalı. Neden? Çünkü bundan kar ediyorlar. Yurttaşın boğazını biraz daha sıkarak nereden nasıl kar edebilirim diye düşündükleri için mazot da elektrik de pahalı. Mardinli üreticilerin en muzdarip olduğu konulardan biri, sulama. GAP Projesi 50 yıldır gündemde. Ama bir türlü bu proje nihayetlenmedi, bir türlü bu sulama suyu Mardin’e, Kızıltepe’ye gelemedi. Dolayısıyla maliyet artıyor. Çünkü sondajla çıkarılan suyla üretici mercimeğini, mısırını, ekinini onunla suluyor. Bakın sondajın yarattığı handikaplar çok, sorunlar çok. Hem doğal dengeyi bozuyor hem de maliyeti birkaç kat katlanıyor. Çünkü su pompaları kullanıyorlar. Bu ne ile çalışacak? Tabii ki elektrikle çalışacak. Dolayısıyla fatura iyice ama iyice kabarıyor. Ve buradan bugün traktörleriyle yola çıkan çiftçilerimiz şu mesajı verdi bütün Türkiye'ye ve özellikle iktidara. Bakın şu arkamızda biraz önce konvoyla geldiğimiz bu traktörler çiftçinin üretim aracı değil mi? Evet. Baktığınızda bir makine görürsünüz sadece, bir demir görürsünüz değil mi? Ama hayır. Bunun anlamı çok daha fazla. Çiftçi, bu olmazsa üretim yapamıyor. Bu, üretimin en önemli aracından biri. Ama aynı zamanda bunu kullanan üretici kardeşlerimin döktüğü alın teridir. O üreticinin o tarım işçisinin duygusudur, ruhudur, fikridir, çocuklarının geleceğidir, ekmek teknesidir ama bunlar olmadan çalışmıyor. Ve bugün protestolarını ve taleplerini böyle üretim araçlarıyla Ankara'ya kadar duyurmak için buradalar.
Bütçe foncular ve bir avuç hırsızın karı için yapılıyor
Değerli çiftçi kardeşlerim, değerli işçi kardeşlerim, değerli Mardinli kardeşlerim, Kızıltepe'li kardeşlerim 2027 bütçesi var şimdi gündemde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde komisyon aşaması bitmek üzere. 7 Aralık'ta Parlamentonun Genel Kuruluna gelecek ve nihai 2027 bütçesi o zaman oluşacak. Yine bugün biraz önce meydanda konuşan bir çiftçi ve bir emekli abimiz şunları söyledi. Bu bütçe görüşülüyor, evet. Ama bu bütçenin içinde emekli yok, işçi yok, yoksul yok, çocuklar yok, Mardinliler yok, Kızıltepeli işçi yok, çiftçi yok, yok da yok. Kim var biliyor musunuz? Foncular var, o bir avuç hırsız var. Bütün bütçe onların karı için. Bütün bütçeyi onlara seferber ettiler. Bütçede tarımsal desteğe ayrılan pay 235 milyar. Ve 2027 için ayrılan payı ne zaman ödüyorlar çiftçiye biliyor musunuz? 2028'de. Yani bir sene sonra. Çiftçi bunu kabul etmiyor. Üretici bunu kabul etmiyor. Madem sadaka usulü bir küçücük pay ayırıyorsun. Bari onu vaktinde ver kardeşim. Bari vaktinde ver ki işe yarasın. Şimdi ayırdığın parayı bu sene vermeyip gelecek sene verirsen zaten onun bu yüksek enflasyon karşısında değeri kalmıyor ki. Dünün 200 TL’si ile yaptığın alışveriş şimdi sana ne oluyor? Hiçbir şey. Dünün 100 TL’si şimdinin 10 TL’sine kadar düşüyor. Ya Allah'tan korkun ya. Allah'tan korkun Allah'tan. Ama bunların ne Allah'tan korkuları var, ne vicdanları var, ne dinden imandan anladıkları var, ne ondan korktukları var. Zulmü tavan yaptılar tavan.
Bu ülkede tarım durursa evimizde çorba kaynar mı?
Bakın 86 milyonun karnını doyuran nedir bu ülkede? Tarımdır. Şimdi tarım dursa bu ülkede ne yiyeceğiz, ne içeceğiz? Evimizde çorba kaynar mı? Kızıltepeliler kırmızı mercimeği üretmezse? Midyatlılar mısırı üretmezse biz ne yiyeceğiz? Pirinç üretilmezse ne yiyeceğiz? Ama 86 milyonun gıda ihtiyacını yok sayan bir ticari anlayışla bir devlet yönetilemez. Buraya ayırdıkları pay inanın fon hırsızlarının çerez parası. Mesela bakın dekar başına geçen sene 310 TL verilmiş. Şimdi 367 TL’ye çıkarılmış. Ne kadar arttırmışlar? 57 TL. Evet, değerli Türkiye halkları bakın hepiniz duyun ha. 57 TL tarım desteği, tarım üretimine destek payı bir dekar başına 57 TL arttırmışlar. Ya vicdansızlığın daniskası bu. Ya bu bir dalga geçme. Bu bir alay etme ya. Başka bir şey değil inanın. Üretimin önemi büyüktür. Bugün çiftçiler üretmezse 86 milyon insan aç kalır. Bugün çiftçi hakkını talep ederken ''maliyetleri düşürün ki ben doğru düzgün üretim yapabileyim'' derken çiftçi sadece kendi için yapmıyor ki bunu. Bugün bu traktörünü çalıştıran çiftçilerimiz, bugün bu alanda bulunan esnaf, çiftçi, üretici kardeşlerimiz sadece kendileri için değil. Bugün bu yapılan eylem, bu yapılan protesto 86 milyon yurttaşımızın ucuz gıdaya ulaşabilmesi için, ucuz patates, ucuz patlıcan, ucuz mercimek tüketebilmesi için de bir eylemdir. O yüzden bunu bütün Türkiye olarak, 86 milyon yurttaş olarak hep beraber sahiplenmeliyiz.
Ekmeğin ve halkların hakkı, adalet ve barış için yollardayız
Bizler bugün Ekmek, Barış ve Adalet kampanyamızın bir durağındayız, Mardin Kızıltepe'de. Ve biz ekmeğin hakkı için, halkların hakları ve adaleti için, barış için yollardayız. Halkımızla bir aradayız. Burada biz halkımızla birlikte bu mücadeleyi büyütüyoruz bir yandan, öte yandan parlamentodan halkın protestosunun sesi olmaya devam edeceğiz. Halkımızın talepleri, tarım üreticilerinin taleplerini burada sıralamak istiyorum. Ankara duysun, parlamento duysun. O bütçeyi oturup kalemle çizenler, yazanlar Kızıltepelilerin, Mardinlilerin sesini duysun. Öyle oturup Meclis’te masa başında bütçe mütçe yapılmaz. Bütçe halkla yapılır. Bütçe köylü ile yapılır. Bütçe üretici ile yapılır. Tarımsal destek zamanında ödenmeli, gelecek seneye bırakılmamalıdır. Mazot üzerindeki bütün vergiler ÖTV'si, KDV'si kaldırılmalı ve ucuz mazot sağlanabilmeli çiftçiye. Özellikle Mardin ve Diyarbakır yani DEDAŞ kapsamındaki bütün elektrik şebekeleri yenilenmeli ve elektrik ucuza verilmeli üreticiye, çiftçiye. Yani tarımda kullanılacak elektriğin maliyeti en minimum, en aşağı düzeye çekilmeli. Gübre, yem, temel giderleri oluşturan başlıklar, kalemler bunlar ciddi anlamda desteklenmeli. Ürün alım fiyatları, üretim maliyetleri, üreticinin ve çiftçinin içinde bulunduğu bu zor koşullardan kaynaklı enflasyona ezdirilmemeli. Çiftçiler borç yükünden kurtarılmalı.
Silaha ayrılan bütçe çiftçiye ayrılan bütçeyi onlarca kez katlayacak düzeyde
Bakın, yanımda oda başkanımız da var. Çiftçiye diyoruz ya bir dokun bin ah işit. Vergi borçları, kredi borçları, faiz yükü, bütün borçların faizleri silinmeli, biz bunu mecliste defalarca gündeme getirdik, burada Mardinlilerin huzurunda bir kez daha dile getiriyoruz. Ana para çiftçinin, üreticinin planlamasına uygun bir şekilde yeniden yapılandırılmalı. Üreticiler ve çiftçiler güçlendirilmeli. Şu bilinsin ki çiftçi durursa ülke aç kalır. Ve buradan bir kez daha iktidara sesleniyoruz. Türkiye'de Barış ve Demokratik Toplum Sürecinden geçiyoruz. İki yıldır silahlar sussun, barış konuşsun, siyaset konuşsun, hukuk, adalet konuşsun diye mücadele yürütüyoruz. Ama buna rağmen yine silaha, yine savunmaya ayrılan bütçe, çiftçiye ayrılan bütçeyi onlarca kez katlayacak düzeyde. Bunu kabul etmiyoruz. Biz barışın konuşulduğu bu dönemde silaha, İHA'ya, SiHA'ya, mermiye, para ayırmayın, halka, ekmeğe, işe, aşa, kadınlara, çocuklara bütçe ayırın diyoruz. Bu çağrıyı burada bir kez daha yineliyorum.
Çiftçinin sorununu çözmek ve adaletsizliği ortadan kaldırmak için bu ülkenin yönetimine talibiz
Yalnız değilsiniz. Umutsuz olmayalım, olmayacağız. DEM Parti barış mücadelesini yürütürken çiftçinin de, işçinin de, emekçinin de, esnafın da haklarını sonuna kadar savunmaya devam edecek. Ve şu bilinsin ki biz DEM Parti olarak bu ülkenin yönetimine talibiz. Çiftçinin sorununu çözmek için talibiz. Biz bu ülkenin yönetimine talibiz. Adaletsizliği ortadan kaldırmak, barışı inşa etmek için talibiz. Biz bu ülkenin yönetimine talibiz. 86 milyon yurttaşımızdan biri bile yatağa aç girmesin diye talibiz. Biz bu ülkenin yönetimine talibiz. Tarım emekçisi kız kardeşlerimiz, kadınlar güvencesiz çalışmasın diye talibiz. Bu ülkeyi bugüne kadar gelen bütün yönetimlerden çok daha adil, çok daha barışçıl, çok daha demokratik bir şekilde yöneteceğimize yürekten inanıyoruz. Bunu hep beraber siz değerli yurttaşlarımızla başaracağımıza da yürekten inanıyorum.
22 Kasım 2026
